Achilles’in (Aşil) Kaderi
Kariyerinizin Gerçekliği Olmadan
Nasıl Tedbir Alabilirsiniz?
“Tarih tekerrürden ibarettir.” sözünün yalnızca tarihi olarak nitelendirilebilecek konulara atıfta bulunduğunu düşünüyorsanız bu konudaki bakış açınızı değiştirmenin vakti gelmiş hatta geçmiş bile olabilir.
Herhangi bir konu hakkında, herhangi bir zamanda dile getirilen hakikat, aradan yüz yıllar geçmiş olsa da sizin almanız gereken ders tamamlanana kadar farklı maskelerin altında karşınıza çıkabiliyor.
Yönetmen Christopher NOLAN’ın geçtiğimiz yaza damgasını vurarak sinema severleri salonlara toplayan filmi “The Odyssey” bizleri mitolojik bir hikaye ile buluşturdu.
Film her ne kadar Homeros’un Odysseia isimli eserine yansıyan İthaka Kralı ve destanın efsanevi kahramanı Odysseus’un eve dönüş hikayesini anlatıyor olsa da konunun merkezinde Troya Savaşı (Truva) olunca üzerinde konuşulması gereken bir diğer efsanevi karakter olan Achilles’in (Aşil) yaşadıklarını hatırladım.
Yunan Mitolojisine göre; Aşil’in annesi Thetis, oğlunu silah işlemez kılmak için onu daha çocukken Ölüler Ülkesi’nin Irmağı olan Stiks’e daldırmıştı. Ancak bunu yaparken Aşil’i topuğundan tutması nedeniyle Aşil’in topuğu büyülü suya değmemişti ve vücudunun tek zayıf noktası olarak kalmıştı.
Gelin görün ki, Aşil devam eden Truva Savaşı sırasında zehirli bir ok ile topuğundan vurulup hayatını kaybetmişti.
Mitoloji kökenli bu söylemin ardından Aşil Tendonu ile Aşil Topuğu farklı alanlardaki anlamları ile zihnimizdeki ve dilimizdeki yerini aldı.
Anatomik açından değerlendirilecek olursa; Aşil Tendonu, ayak bileğimizin arkasında yer alarak baldır kaslarını topuk kemiğine bağlayan, vücudumuzdaki en güçlü ve en büyük tendon olarak tanımlanıyor. Sağlıklı bir Aşil Tendonu’nun hem muazzam bir kuvvete dayanacak kadar sert hem de vücudu bir yay gibi ileri fırlatacak kadar esnek olması gerektiği uzmanlarca belirtiliyor.
Bununla beraber vücudumuzdaki en güçlü yapılardan birisi olan bu tendon; kanlanmanın en az olduğu bir bölümde yer almaktadır ve ani hareketlerde kolayca zedelenerek en çok hasarı alabilmekte hatta kopabilmektedir. Bu nedenle de biyolojik olarak vücudun hassas noktalarından birisi olarak kabul edilmektedir.
Hasar gören veya kopan Aşil Tendonunun tedavi sürecinde, antremanlarda tendona binen yük kademeli olarak arttırılırken, kontrollü olarak hareket edilmesi de gerekmektedir. İyileşme aşamasında başlagıçta düzensiz olan yeni kas lifleri yapılan doğru egzerizler ve zamanla yeniden hizalanırken, bu tendon tekrar eski formunu kazanabilmektedir.
İlk bakışta Aşil Tendonu veya Aşil Topuğu gibi anatomik/biyomekanik bir unsur ile kişisel gelişim ve kariyerimizin tamamen farklı alanlara ait olduğu düşünülse de bu konular beraber değerlendirildiklerinde mükemmelce paralellik gösteren bir metafor olarak karşımıza çıkmaktadır.
Makalemize konu olan bu iki kavram; bir kişinin, bir kurumun veya bir sistemin ne kadar büyük, güçlü, sağlam veya başarılı da olsa bünyesinde barındırdığı en zayıf veya savunmasız noktayı hatırlatıyor bizlere.
Bu hususu; Yumuşak Karın, Zayıf Nokta veya Kırılgan Nokta tanımlamaları ile de ifade edebiliriz.
En güçlü yanınızın zamanla en hassas veya en kırılgan noktanıza dönüştüğünü bir düşünün. Ani bir gelişmenin, o vakte kadar öngörülmemiş bir stresin sizi tam da bu noktanızdan hedef alması durumunda yaşanacakların nasıl sonuçlanabileceğini biliyor musunuz?
Çoğu kişi; kendisinin ön plana çıkan, baskın olan, fark edilen taraflarını parlatmaya, daha da ön plana çıkarmaya odaklıdır diyebiliriz.
Diğer taraftan geri planda kaldığı düşünülen, önemsenmeyen, geliştirilmeye gerek duyulmayan, bir anlamda halının altına süpürülüp zamanla unutulmaya yüz tutan her ne var ise yırtılacağı/kırılacağı vakti bekler durur içimizde.
Ya henüz fark edilmemiştir ya da fark edilmiş olsa bile üzerinde durulmayıp hatta bastırılıp sönümlenmesi sağlanmış bile olabilir bu hususun.
Rus yazar Anton ÇEHOV’a göre “Eğer ilk perdede duvarda asılı bir silah varsa, o silah ikinci veya üçüncü perdede mutlaka patlar.” Dramaturjide Çehov’un Silahı veya Çehov’un Tüfeği olarak adlandırılan bu kuralı Aşil Tendonu veya Aşil Topuğu ile de bağlantılandırabiliriz.
Çünkü ister farkına varılsın ister varılmasın bir kırılganlıktan söz ediyorsak o sadece gün yüzüne çıkmak için vaktini bekliyordur.
Gölge yönlerimiz, bastırılmış duygularımız/dürtülerimiz, zaaflarımız, yönetemediğimiz herhangi bir zayıflığımız, taşımakta zorlandığımız artan sorumluluk yükü veya tükenmişlik hissi, değişime kapalı olmak, sınırlarını bilememek vb. pek çok konu kendimizi en güçlü hissettiğimiz bir anda adeta emeklerimizi boşa çıkartırcasına oyunun akışını alt üst ederek sahnenin baş köşesindeki yerini alabiliyor.
Aşil Topuğunuzu fark etmeye başladığınızda ise o göz ardı edilen durumu değiştirecek ilk adımı atmış olursunuz. Atılacak ikinci adım ise mevcut Aşil Topuğunun her yönü ile kabul edilmesidir.
Kendi Aşil Topuğunu bilen/fark eden bir insan; artık hayata yönelik daha hazırlıklı davranıp, stratejik adımlar atmak için önemli bir başlangıç yapmış kabul edilebilir.
Çalıştığınız alanda ne kadar becerikli/başarılı bir profesyonel olursanız olun farkına varmadığınız veya yönetemediğiniz Aşil Topuğunuz ani düşüşler yaşamanıza veya iç dinamiklerinizden kaynaklanan bir Cam Tavanın oluşmasına neden olabilir.
Fark etmediğiniz, gizli kalmış bir yönünüz sergilediğinizi düşündüğünüz performansınızı ve kariyerinizi baltalıyor olabilir. Örneğin; kendine duyulan aşırı güven, kibirli davranmak, geri bildirime kapalı olmak, iletişim eksiklikleri, öfke kontrolü gibi.
Kişinin geçmiş başarılarına güvenerek kendi gelişimini geri planda bırakması, yeni teknolojileri öğrenmekten uzak durması, trendleri takip etmemesi, çalıştığı yerdeki pozisyonunun bir başkası tarafından doldurulamayacağına inanmasından kaynaklanan kibir tuzağı zamanla kariyerindeki Aşil Topuğu haline gelebilir.
Üst düzey yöneticilik seviyesine ulaşmış profesyonellerin üstlendiği sorumluluğa bağlı olarak ortaya çıkan stres, normal şartlar altında kendini belli etmeyen kriz yönetememe, delege edememe, mikroyönetim eğilimi vb. konular Aşil Topuğuna dönüşerek kişilerin liderlik rollerindeki başarısızlığına neden olabilir.
Yukarıda farklı örnekler doğrultusunda kariyerimizle olan bağlantısına değindiğimiz Aşil Tendonu veya Aşil Topuğu kaynaklı zayıf noktalarımızı nasıl avantaja çevrilebiliriz?
Her şeyden önce kişinin Aşil Topuğu’nun tespit edilmesi gerektiğini bir kez daha öncelikle belirtmek istiyoruz. Bu aşamada mentorluk veya koçluk desteklerinden yararlanılabilir. Zayıf/kırılgan olan yönün belirlenmesinin ardından gelişim ve dengeleme aşaması gelmektedir.
Bir anlamda yeniden büyüme ve gelişme yolculuğu olarak da adlandırabileceğimiz bu süreç beraberinde; öz farkındalık, esneklik, çevik olabilme, eğitim, sahip olunan gücün dengeli ve yerinde kullanımı, kademeli büyüme, risk yönetimi, sürdürülebilir başarı, konfor alanından aşamalı olarak çıkma ve disiplini yeniden düşünmeyi beraberinde getirmektedir. Tüm bunlar aynı zamanda bizim psikolojik olarak kırılmaz bir olacağımız bir yapıya ulaşmamıza aracılık eder.
Hayatımızda yaşanabilecek olası bir “kırılma” durumunda ise acelecilikten uzak bir şekilde, “hemen ayağa kalkma” fikrini bir tarafa bırakarak hareket etmenin önemini de vurgulamamız gerekiyor. Böyle bir zamanda aksi şekilde atılacak bir adımın daha büyük hasarlar ile yüzleşmemize neden olabileceğini de eklemeliyiz.
Kariyerinizi etkileyebilecek olası Aşil Topuğunuzu keşfetmek ve bunları nasıl yönetebileceğinize dair bir değerlendirme yapmak isterseniz; şu anki mesleğiniz veya yürüttüğünüz rol çerçevesinde iş hayatınızda hissettiğiniz en büyük engeli, yaşadığınız zorluğu veya kırılgan tarafınızı görmenizi engelleyip Hale Etkisi yaşatan hususları düşünerek ilk adımı atabilirsiniz.
Bazen duyduğunuz bir cümle, deneyimlediğiniz bir an, yargıladığınız bir durum, gösterdiğiniz sert bir tepki içinizde kopmakta olan fırtınayı aynalayarak kendi Aşil Topuğunuzu fark etmenizi sağlayabilir.
Aşil Topuğunuzu fark ettiğinizde kendinizi nasıl hissetmiştiniz? Bunun ardından yaşadığınız yapılanma sürecinde nasıl bir yol izlediğinizi bizimle de paylaşabilirsiniz.
(Kariyer Danışmanı & NLP Mentor Master)
***
Önemli Bilgilendirme: İçeriğimizde yer verilen görsel yapay zeka aracı olan ChatGPT kullanılarak oluşturulmuştur.